The Art Server

 
Expo Casino

Open de kooien van de kunst - gedichttekeningen van Lucebert

Een tentoonstelling en drie nieuwe boekuitgaven in het Cobra Museum werpen nieuw licht op kunstenaar Lucebert.

Dit voorjaar verschenen drie boekuitgaven naar aanleiding van een onderzoek naar niet eerder belicht, deels onbekend werk van Lucebert. De publicaties verschijnen bij een tentoonstelling met ruim zestig gedichttekeningen die sinds 8 mei in het Cobra Museum te zien is. Het is voor het eerst dat Luceberts gedichttekeningen worden tentoongesteld. Gelijktijdig wordt werk dat Lucebert voor anderen maakte gepresenteerd.

De uitgave 'Open de kooien van de kunst' is gewijd aan het onderzoek naar Luceberts gedichttekeningen, waarin beeld en tekst onverbrekelijk zijn en elkaar versterken. Gelijktijdig verschijnen er nog twee publicaties: 'Lucebert, drukwerk voor anderen', over het illustratieve werk van Lucebert dat hij op verzoek of in opdracht van anderen maakte, en 'Zolang de lijm niet loslaat', over de invloed van Lucebert op de Nederlandse taalschat. De drie boeken worden uitgegeven door uitgeverij De Weideblik.

Invloed op taal
Lucebert (1924-1994 - ps. van Lubertus Jacobus Swaanswijk) wordt gezien als een van Nederlands grootste kunstenaars. Hij was dichter, beeldend kunstenaar, fotograaf; ongekend veelzijdig en zeer productief. Als dichter speelde hij een vernieuwende rol in de revolutionaire literaire beweging de Vijftigers en als dubbeltalent in de Cobra-beweging die een doorbraak in de moderne kunst teweegbracht. Zijn beeldend werk en gedichten zijn verfrissend origineel, weerspiegelen actie en vitaliteit en zijn daardoor overrompelend actueel. Van alle moderne dichters had hij bovendien grote, misschien wel de grootste, invloed op onze taal.

omslag
Boekomslag voor het boek 'Open de kooien van de kunst'

Gedichttekeningen en het werk voor anderen
Het is de eerste keer dat de gedichttekeningen van Lucebert belicht worden. Deze tekeningen en het werk dat in opdracht ontstond (voor onder anderen vrienden Remco Campert, Bert Schierbeek, Simon Vinkenoog) zijn complementair. Beide maken Luceberts ontwikkeling zichtbaar na de Cobra-tijd, waarin hij zich nog de fantasievolle speler toont.

In zijn gedichttekeningen laat Lucebert zich voor het eerst kennen als dichter én beeldend kunstenaar; taal en vorm zijn hierin een natuurlijke combinatie. De figuratie is direct, uitbundig en herkenbaar, de taal is raak. Er is een enorme variëteit aan verschijningsvormen en er wordt een veelheid aan technieken gebruikt. “Ik heb altijd getekend. Als je niet meer kunt schrijven dan ga je tekenen.” Lucebert tekende wel vaker bij gedichten, maar in de gedichttekeningen zijn tekening en gedicht onverbrekelijk: “het gedicht voegt iets toe aan de schildering wat deze niet heeft en daardoor is het gedicht een ding naast een ding” (...) “ze geven weer wat wij zouden kunnen voelen als we letterlijk waren verplaatst in de situatie die de tekening weergeeft.”

Luceberts gedichttekeningen uit de periode 1949-1994 zijn verrassend veelzijdig in woord- en beeldtaal. Die veelzijdigheid hebben de samenstellers in de tentoonstelling trachten te vertalen. Zo is er een dichterskooi geïnspireerd op de ‘dichterskooi’ waarin de literaire experimentelen zich in november 1949 in het Stedelijk Museum Amsterdam verschansten. Behalve de gedichttekeningen worden liber amicora getoond (unica gemaakt voor vrienden), alsook het gedrukte grafische werk dat voor anderen ontstond. Voorts wordt een aantal originele boekjes getoond uit de collectie van het Stedelijk, die tijdens het najaar van 2011 door uitgeverij De Bezige Bij in facsimile zijn uitgebracht.

Behalve het Stedelijk Museum Amsterdam zijn het Goethe-Instituut Nederland, de Karel Appel Foundation en de erven Lucebert belangrijke bruikleengevers. Het Letterkundig Museum uit Den Haag draagt bij met documentatie. 

Cobra Museum voor moderne kunst
Sandbergplein 1, Amstelveen NL
T +31 (0)20 5475050
F +31 (0)20 5475025
E info@cobra-museum.nl
I www.cobra-museum.nl

Categorie
Beeldende Kunst
Locatie
Cobra Museum Amstelveen
Website
Start
08 mei 2012
Einde
09 september 2012

Deel via