The Art Server

 
La fille d'Anvers

Felix Mendelssohn-Bartholdy

Muziekhappening in deSingel.

Het oeuvre van een veelzijdig en onnavolgbaar genie.


Naar jaarlijkse gewoonte organiseert deSingel, in samenwerking met de Filharmonie, een muziekhappening die helemaal gewijd is aan één componist. Dit jaar heeft Philippe Herreweghe zijn oog laten vallen op Felix Mendelssohn-Bartholdy. Het wonderkind dat uitgroeide tot een van de meest gedreven en veelzijdige componisten van de eerste helft van de 19e eeuw, heeft niet alleen een groot symfonisch oeuvre nagelaten, maar blonk ook uit in kamermuziek, pianomuziek en het oratoriumgenre.

Programmatie

Naast de Filharmonie en het Collegium Vocale Gent, zijn Claire Chevallier, de Beethoven Academie, het Danel Strijkkwartet, Christophe Coin en nog een hele reeks andere artiesten uitgenodigd om dit muziekspektakel tot een goed einde te brengen.

Tijdens deze Mendelssohn-happening zullen niet alleen religieuze werken maar ook de 3de symfonie, het Vioolconcerto, Lieder ohne Worte, een strijkkwartet, het Octet en het oratorium Elias uitgevoerd worden

Annex Bartholdy

Mendelssohn was de kleinzoon van de in die tijd beroemde joodse filosoof Moses Mendelssohn. Moses’ zoon Abraham voegde de naam van het familiebezit Bartholdy toe aan zijn naam en bekeerde zich samen met zijn familie tot het lutheranisme. Een beter voorbeeld van sociale emancipatie van de Europse joden bestaat er niet. Het is daarom niet verwonderlijk dat Mendelssohn koos voor bijbelse thema’s die ten grondslag liggen van zijn populaire oratoria. Dankzij het enorme succes van het oratorium Paulus, dat in 1836 in première ging, moedigde dit hem aan zich toe te spitsen op een ander bijbels onderwerp als thema voor een volgend oratorium. Mendelssohn liet zijn oog vallen op de sterke bijbelse figuur Elias. Voor theologisch advies ging hij te rade bij de geestelijke Schubring. Tezelfdertijd wilde hij samenwerken met de dichter en schrijver Karl Klingemann, een jeugdvriend van hem. Klingemann kreeg de vrije hand maar aanvaardde uiteindelijk de opdracht niet omwille van de moeilijkheden die eraan verbonden waren.

De profeet Elias

Het verhaal van de profeet Elias vindt men terug in het boek Koningen van het Oud Testament. Het leven van de profeet kan beschreven worden in verschillende fasen die terug te vinden zijn in de opbouw van het oratorium. Hij wordt geconfronteerd met de vloek van de Heer en de zevenjarige droogte. Tijdens de daaropvolgende hongersnood laat hij zich verzorgen door een weduwe en op het moment dat haar zoon sterft, wekt Elias hem uit de doden. Later moet hij de confrontatie aangaan met de volgelingen van de Baäl-cultus, maakt een einde aan de droogte, maar moet echter vluchten voor de bedreigingen van Jezebel. In de wildernis aangekomen, wordt Elias gesterkt door het door een engel gebracht voedsel en door een godservaring op de berg Horeb. Op het einde wordt Elias ten hemel opgenomen door een vlammende, door paarden bespannen wagen.

Mendelssohn volgt de indeling van het verhaal. Toch moet men een onderscheid maken tussen deel 1 met meer heroïsche passages en deel 2 dat eerder poëtische, realistische en beschrijvende passages naar voren schuift.

Bach en Handel

Het is duidelijk dat Mendelssohn uitvoerig gebruik maakt van de oude vormen, die teruggaan tot Bach en Handel, maar ze op sublieme en persoonlijke wijze weet aan te wenden. Dramatiek en heroïsche passages komen veelvuldig voor in het oratorium en verwijzen naar de krachtige koren en aria's uit Handels oratoria. De poëtische ingetogenheid van andere passages is daarentegen schatplichtig aan de mooi gepolijste koralen in de passies en cantates van Bach.

Mendelssohn is er op onnavolgbare wijze in geslaagd het oratoriumgenre weer nieuw leven in te blazen. Oude en nieuwe vormen, dramatiek en poëzie, bezinning en hoop worden hier tot een geheel geboetseerd door iemand die niet alleen een groot en gevierd componist was, maar tevens zeer belezen was en zich sterk aangetrokken voelde tot kunst, wetenschap en filosofie. Mendelssohn heeft werkelijk een stempel gedrukt op het muziekleven van de eerste helft van de 19e eeuw. Hopelijk krijgen we na deze Mendelssohn-happening een betere kijk op deze universele mens.

Informatie:

Mendelssohn-happening
zondag 16 februari 2003 - deSingel - Antwerpen vanaf 11.30 u tot 23.00 u
Tel: 03 248 28 28
Info
Website



Categorie
 
Auteur
Willy E. Laureys
Datum
04 februari 2003

Deel via