The Art Server

 
La fille d'Anvers

Vilhelm Hammershøi (1864-1916)

Vilhelm Hammershøi (1864-1916)  (Het Beeld II)

De Deense kunstenaar Vilhelm Hammershøi [1864-1916] was vooral een schilder, maar ook een tekenaar. Hij werd geboren in Kopenhagen waar hij de rest van zijn leven doorbracht. Zijn werk wordt gekenmerkt door gedempte grijstinten en zachte kleuren. Vooral zijn ingetogen interieurs zijn gekend en doen ons vergeten dat Hammershøi ook landschappen en stadszichten schilderde. Van november 1905 tot januari 1906 verbleef Hammershøi in Londen waar hij ondermeer het schilderij ‘Montague Street’ maakte. Het werk toont het mistige uitzicht vanuit de woning waar hij verbleef in Great Russell Street vlakbij het British Museum dat op het schilderij staat afgebeeld. 

Wilhelm Hammershoi - dust

Het schilderij 'Sunbeams' is waarschijnlijk een van de bekendste werken van Vilhelm Hammershøi. Zoals zijn andere schilderijen straalt dit werk ook een vreemde soort raadselachtigheid uit. De ruimte, een zicht van zijn eigen woning, lijkt ongemeubeld en in de scherp omlijnde binnenvallende zonnestralen kunnen we de aanwezigheid voelen van zwevende stofdeeltjes. Het schilderij kreeg als titel ‘Sunbeams’ mee, maar soms zien we ook de titel ‘Dust’ opduiken. Van de omgeving zien we niets en we kunnen alleen maar gissen of de woning al dan niet bewoond is of verlaten door zijn bewoners. Hammershøi kreeg voor dit werk grote bewondering van zijn critici en collega's. Er was vooral positieve commentaar op de manier waarop Hammershøi het dansende stof gevangen in het zonlicht in beeld bracht. Hammershøi schilderde geen sluitwerk en scharnieren aan de ramen waardoor het gevoel van isolement sterk aanwezig is. Dit wordt nog eens versterkt door de vrijwel ondoorzichtige ruiten die niet toestaan dat we naar buiten kijken maar ook dat er geen inzicht van buitenaf is. Hammershøi schilderde deze scène vele malen. Het originele schilderij is nu in handen van de Ordrupgaard Museum in Kopenhagen.

Vilhelm Hammershøi was de jongere broer van de kunstschilder Svend Hammershøi die bij NC Kierkegaard studeerde. Vilhelm begon zijn opleiding op zijn achtste en halverwege zijn tienerjaren studeerde hij al aan de Royal Academy of Art in Kopenhagen. Een van zijn leraars was de bekende Deense kunstenaar Peder Severin Krøyer.
Vilhelm maakte in 1885 een indrukwekkend debuut in de kunstwereld met een portret van zijn zus. Hij was slechts 21 maar zijn werk toonde een originaliteit die afweek van de aanvaarde normen van het naturalisme. Dit bestempelde Hammershøi als een controversiële figuur in de Deense kunstwereld. In 1891 trouwde Hammershøi met Ida Ilsted. Ze leefden vrij rustig, reisden door Europa (Parijs, Berlijn en Londen) en hadden geen kinderen. Tot zijn dood leefde hij in het ouderlijke huis op Strandgade waarvan hij het interieur meer dan zestig keer schilderde. In 1916 stierf Vilhelm Hammershøi aan keelkanker in Kopenhagen. Hij was toen 52 jaar. 

Image 3 The music room

Veel van zijn schilderijen tonen lege ruimtes ontdaan van enig leven. Soms is een vrouwenfiguur, gehuld in een lange donkere jurk, aanwezig. De vrouw op de schilderijen is Ida Ilsted en staat meestal afgebeeld met de rug naar de toeschouwer, soms zien we haar in profiel. Haar aanwezigheid is steeds ingetogen, bijna afwezig. Een enkele keer is er de aanwezigheid van een jonge man. De schilderijen tonen de kamers van zijn eigen huis en door hun populariteit doen ze ons wel eens vergeten dat Hammershøi ook andere onderwerpen schilderde zoals landschappen en stadszichten. Steeds is er de sfeer van desolaatheid, verlatenheid, leegheid. Kenmerkend is het gebruik van een gedempt palet en de prominente aanwezigheid van licht.

Hammershoi werd in zijn tijd, door zijn tonale schilderijen, gezien als een wat ouderwetse kunstenaar. Dit is misschien zo als de vergelijking gemaakt wordt met het opvallende kleurrijke werk van modernistische tijdgenoten zoals Henri Matisse (1869-1954). Hammershøi schilderde de raadselachtigheid en misschien heeft hij daaraan een deel van zijn populariteit te danken.

Categorie
Beeldende Kunst
Auteur
GG
Datum
31 maart 2011

Deel via