The Art Server

Monumentale prenten van Fred Bervoets in De Markten

Bervoets Print Work De Antwerpse kunstenaar Fred Bervoets is een publiekstrekker. Het Muhka mocht dit ondervinden toen daar bij de opening van de grote Bervoetstentoonstelling in september 2007 een nooit geziene overrompeling plaatsvond. Ook in De Markten te Brussel, op donderdag 14 april 2011, was de belangstelling aanzienlijk. De tentoonstelling 'De monumentale etsen' biedt een quasi volledig overzicht van de laatste twintig jaar van zijn grafische productie op groot formaat. Kunstcriticus Johan Pas leidde de tentoonstelling in en stelde tevens zijn nieuw boek voor, getiteld ‘Fred Bervoets Prent Werk 1990-2010’, uitgegeven bij Lannoo in een zeer verzorgde vormgeving door Gert Dooreman. Het uitvoerig geïllustreerde boek moet 45 € kosten en is ook in het Engels beschikbaar.  

De publicatie van dit boek is op zichzelf een belangrijk gebeuren, want over Bervoets waren tot nog toe slechts twee ruimere publicaties, allebei al zo'n twintig jaar oud: het boek ‘Bervoets’ over zijn schilderijen, in 1992 uitgegeven door de Zwarte Panter, en het boek ‘Bervoets, Grafische notities’ uit 1993, eveneens een Panter-editie. 

En zoals het aantal publicaties over het werk van Bervoets op één hand te tellen is, zo blijven ook de kritische beschouwingen over zijn werk opvallend beperkt. Het lijkt wel of de kunstwereld niet goed raad met hem weet. Bervoets past in geen enkel discours, voegt zich naar geen enkele theorie. Is hij modern of postmodern? Hyperhedendaags of een late uitloper van het expressionisme? Het zijn onzinnige vragen voor hem, en met kunsttheorie heeft hij zich nooit bezig gehouden. Zijn verbluffende productiviteit en vitaliteit blijven iedereen verbazen, en zijn invloed op jonge kunstenaars is onloochenbaar. Zijn werk ontsnapt aan alle trends en zijn thematiek is van alle tijden: het sterk autobiografische, Ensoriaanse beeld van de kunstenaar in zijn uiteenlopende conflictsituaties met zijn naasten, zijn galerist Adriaan Raemdonck, maar bovenal met zichzelf, zijn drank, zijn eenzaamheid en zijn voorgespiegelde dood. Een soms naar het chaotische neigend oeuvre, maar buitengewoon toegankelijk, heftig en indringend, en niet minder van blijvende betekenis als dat van Ensor.

Bervoets in de Martkten2

Bervoets stopte vanaf de jaren 1990 met schilderen in olie of acryl, om zich voortaan te concentreren op de grafiek, met een techniek die hij de naam ‘acide verkeerd’ toedacht. De werkwijze komt neer op een eigenzinnige combinatie van grafiek en schilderkunst: hij schildert met onvermengd salpeterzuur op grote zinkplaten, die hij aaneengesloten tot een rechthoek op de vloer heeft gelegd. De tekening op de zinkplaat wordt vervolgens bijgewerkt met allerlei hulpmiddelen, gaande van een nagel tot een prop staalwol, tot het beeld het gewenste detail en contrast bezit. Vervolgens worden van de zinkplaten twee afdrukken gemaakt door Zwarte Panterdrukker Roger Van Ackeleyen, altijd in samenwerking met Bervoets zelf. De afzonderlijke vellen worden aan elkaar gesloten met kleefband, resulterend in een ets van vaak meer dan drie meter breed.
In dit stadium is het grafische voorbij en volgt de tweede fase, waarbij de twee etsen beschilderd worden en zo een eigen identiteit krijgen. Bervoets blijft een colorist, die al van bij het begin in picturale termen denkt. Het met zoveel zorg geëtste oppervlak wordt herleid tot een grondlaag, waarop iets geheel nieuws kan verschijnen. Hoe meer kleur hij toevoegt, hoe meer hij van de ets tenietdoet, een proces van voortbouwen en vernietigen tegelijk, dat in zijn hele oeuvre aanwezig is. In het eerste exemplaar blijft hij de grijstonen van de ets nog grotendeels respecteren, in het tweede gaat hij zich te buiten in kleur. De inkleuringen en overschilderingen geven het beeld meer diepte, maken het nu eens wrang en desolaat, dan weer karikaturaal en grotesk. Hoewel gebaseerd op een identieke compositorische opbouw hebben werken een hel andere identiteit. De grijze versie en de kleurige zijn complementair, maar kunnen hun eigen weg gaan. De tentoonstelling in de Markten laat van meerdere werken de twee versies naast elkaar zien, zodat de kijker de expressieve nuances voluit naar waarde kan schatten. 

Paul ILEGEMS

Fred Bervoets. 'De monumentale etsen'                           
Van 15 april tot en met 5 juni 2011 in gemeenschapscentrum De Markten.
elke dag (behalve maandag) gratis van 12u tot 18u

De Markten, Oude Graanmarkt 5, 1000 Brussel
Info: 02 512 34 25 en http://www.demarkten.be
E-mail : demarkten@demarkten.be

Categorie
Beeldende Kunst
Auteur
Paul ILEGEMS
Datum
18 april 2011

Deel via