The Art Server

De woordenaar Christoffel Plantijn

De_Woordenaar

In 'De Woordenaar' schetst historica Sandra Langereis een ongemeen boeiend portret van de beroemde zestiende-eeuwse selfmade man die uitgroeide tot een workaholic en zich een plaats verwierf - ondanks de woelige tijden waarin hij leefde - als gerenommeerd en eigengereid meester-drukker en uitgever in Antwerpen. Meteen tekent Langereis een fascinerend beeld van het 16de eeuwse Antwerpen.

Christoffel Plantijn werd geboren in Saint-Avertin nabij Tours in 1520. In 1549 trok hij naar Antwerpen waar hij zich liet inschrijven als boekbinder. Later verhuisde hij naar Leiden, maar keerde terug naar zijn geboortestad om er in 1589 te overlijden. Tijdens zijn eerste jaren in Antwerpen was Plantin een handelaar in luxe-artikelen. Later zouden zijn dochters deze handel verderzetten. Zijn eerste grote opdracht als boekbinder was het inbinden van de Stedelijke administratie en zijn eerste naamvermelding als drukker ("imprimerie Chr. Plantain”) verscheen in een etiquetteboekje voor hoogstaande jongedames. Later zal Plantin echt naam maken met het uitgeven van de eerste woordenboeken. Een Nederlands-Latijns woordenboek is de start van een onvolprezen reeks woordenboeken die de aanzet geven voor een Algemeen Nederlands. Plantijn probeerde de samenleving, die was verdeeld door godsdiensttwisten, oorlog en opstand, te binden met boeken. Hij geloofde dat vrede en voorspoed binnen handbereik zouden komen als men elkaar zou vinden in een gemeenschappelijke taal.

Daarnaast werden ook onder meer de wereldatlas van Abraham Ortelius en de anatomische atlas van Vesalius door Plantin gedrukt. Enkele van zijn bekendste uitgaven zijn ondermeer de ‘Biblia Regia’, een meertalige bijbel, ‘Dictionarium Tetraglotton’ (Latijn-Grieks-Frans-Nederland) en ‘Thesaurus Theutonicae linguae. Schat der Neder-duytscher spraken’.
Opmerkelijk is dat het beroemde drukkersatelier waar zoveel indrukwekkend pionierswerk gebeurde nu nog te bezichtigen is in het Antwerpse Plantin Museum  

'De Woordenaar' verscheen in de reeks Sleutelfiguren, een initiatief van het Prins Bernhard Cultuurfonds en Uitgeverij Balans. Eerder verschenen biografieën van Jacoba van Beieren, Herman Boerhaave, Rutger Jan Schimmelpenninck, Jacob Roggeveen en Mina Kruseman. In de komende jaren komen nog de biografieën van Jacob Cats en Jacob van Lennep.

Sandra Langereis (°1967) is historica. Ze is docent geschiedenis aan de Universiteit van Leiden. Eerder was ze werkzaam aan de Universiteit van Amsterdam. Ze publiceerde al een aantal boeken over geschiedenis, waaronder in 2010 bij Vantilt ‘Breken met het verleden. Herinneren en vergeten op het Valkhof in de Bataafse revolutiejaren’.

Categorie
Non Fictie
Auteur
Sandra Langereis
ISBN
978-94-600-3345-2
Uitgever
Balans
Prijs
29,95 euro
Recensent
WeL
Datum
04 juli 2014

Deel via